SẦM SƠN với các lễ hội thú vị – độc đáo

Sầm Sơn là vùng đất gắn với nhiều di tích – danh thắng và những lễ hội văn hoá truyền thống lâu đời. Ở đây Chúng tôi xin trích giới thiệu một số lễ hội lớn, được nhân dân khôi phục tổ chức hàng năm trong phạm vi Thị xã.  
Du khách đi khám phá du lịch Việt Nam – Sầm Sơn không chỉ bởi cảnh đẹp thiên nhiên kỳ thú mà còn giầu chất nhân văn với những lễ hội được lưu giữ từ bao đời nay như lễ hội tế thần Đốc Cước, Cô Tiên, (từ ngày 21 – 23/8 âm lịch); Lễ hội bánh chưng bánh dày (ngày 12/5 âm lịch); lễ hội cầu ngư (ngày 15/5 âm lịch)… Ngoài những lễ hội truyền thống về lịch sử, về truyền thuyết còn có các lễ hội tôn vinh những người có công với dân, với nước, với làng hoặc lễ hội tưởng niệm Bà Triều, tổ sư nghề dệt săm súc, lễ hội Cá Ông… mang đậm nét sinh hoạt của cư dân vùng biển… làm cho du lịch của Sầm Sơn càng thêm phong phú và hấp dẫn. Bên cách đó, Sầm Sơn còn có truyền thống thượng võ (có lò vật nổi tiếng ở Quảng Trường – Trung Sơn); Các làng nghề truyền thống như dệt săm xúc (Triều Dương), sản xuất nước mắm (làng Hới) cùng với tinh thần mến khách và lòng nhiệt thành của con người Sầm Sơn cũng là nền tảng vững chắc cho ngành du lịch Sầm Sơn phát triển.
Múa Rồng, Lân, sư tử trong lễ hội Bánh trưng, bánh dày Sầm Sơn

Múa Rồng, Lân, sư tử trong lễ hội Bánh trưng, bánh dày Sầm Sơn

1. Lễ hội Bánh Chưng Bánh Dày
Thường niên, vào ngày 12 tháng 5 âm lịch, nhân dân của 4 làng thuộc xã Lương Niệm xưa tổ chức rước kiệu hội đồng, Thần linh tập trung tại sân Đền Độc Cước, tế lễ và thi làm Bánh Chưng – Bánh Dày. Đây là Lễ hội cầu mưa (Cầu vũ), cầu cho biển lặng gió êm, cầu cho thôn xóm được mùa, cho làng xóm bình yên, nhân dân vào lộng ra khơi đánh bắt được nhiều tôm cá.
Những năm gần đây, lễ hội được nhân dân Sầm Sơn khôi phục và phát triển. Vào ngày Lễ hội, kiệu của 8 làng trên địa bàn Thị xã được rước về sân trước Đền Độc Cước từ rất sớm, mỗi đoàn rước có khoảng 300 đến 400 người. Đoàn rước gồm người cầm biển hiệu dẫn đường, sau đó là nhóm người vừa đi vừa diễn trò dân gian đến kiệu làng, mâm bánh chưng bánh dày tế lễ, mâm sơn trang, ngũ quả, và sau cùng là đoàn người già, trẻ, gái, trai ăn vận quần áo truyền thống, khăn xếp áo the. Ở Làng núi và Làng Cá lập còn có đôi nam thanh nữ tú, rước theo bộ quân cờ để diễn trò múa trao quân cờ trước khi khai mạc Lễ hội. Thông thường trong chương trình Lễ hội, ngoài màn tế Thần (Tế chung cho Lễ hội), ban tổ chức Lễ hội còn tổ chức thi Tế giữa các làng, thi đi Cà kheo, thi hát dân ca, Hội vật, cờ người…
Đặc sắc và sôi động nhất là chương trình thi làm bánh chưng, bánh dày tại chỗ. Mỗi làng chọn 7 người có sức khoẻ và kinh nghiệm, vận trang phục truyền thống, mang theo một thúng nếp đã được ngâm sẵn, cùng các vật dụng như: cối đá, chày gỗ, mâm đồng đặt bánh, nước sạch và củi lửa. Sau tín hiệu phát lên của Ban tổ chức, chương trình thi làm bánh bắt đầu, lửa bếp được nhóm lên, các làng thi nhau hông xôi, dã xôi, nặn bánh trong tiếng nhạc và âm thanh của trống dục, tiếng reo hò cổ vũ của nhân dân các làng cùng du khách. Mỗi làng làm 2 bánh dày thi, mỗi bánh thường có đường kính 30cm, đỉnh cao 10cm đặt trên mâm đồng (Bánh này không tế lễ). Ban tổ chức sẽ căn cứ điều lệ dự thi để xem xét, chấm điểm. Làng nào có bánh mịn, đẹp, đảm bảo kích thước nhất sẽ đạt giải nhất; điểm thi làm bánh sẽ được cộng vào điểm chung của các môn thi khác để xếp giải toàn đoàn. Cũng có năm theo yêu cầu của Ban tổ chức Lễ hội và nguyện vọng của nhân dân thi làm bánh dày to, chiếc bánh lớn nhất được làm tới 300kg gạo.
Nhiều năm qua, Lễ hội bánh Chưng Bánh Dày đã trở thành nội dung không thể thiếu và sôi động nhất trong Lễ hội Văn hoá Du lịch Sầm Sơn hàng năm, thu hút hàng ngàn du khách từ bốn phương về chiêm ngưỡng và tham gia tour Lễ hội.
2. Lễ hội làng Lương Trung
Theo các tài liệu của nhà nghiên cứu Văn hoá Hoàng Tuấn Phổ – Lê Kim Lữ và Tiến sỹ Hoàng Minh Tương; võ vật vốn có gốc từ Làng Lương Trung, gắn với vai trò một quan võ Thời Lê: Đường Công – Quang Lộc (Người làng Bồng Báo – Vĩnh Lộc ngày nay). Người đã có công giúp vua Lê đánh thắng giặc, rồi kéo quân về khai dân, lập ấp và mở lò võ vật làng Lương Trung. Vào dịp tế lễ Thần Độc Cước và Lễ hội rước Hội Đồng Thần Linh của các làng thuộc xã Lương niệm (16 – 17 tháng giêng hàng năm), hội vật được tổ chức dưới chân Đền Độc Cước để tưởng nhớ công đức các Vị Thần, vừa thể hiện tinh thần Thượng Võ của cư dân Làng Biển.

3. Lễ hội cầu ngư

(Lễ hội đua thuyền – Bơi chải )
Đây là Lễ hội Văn hoá thể thao truyền thống của dân vùng biển Sầm Sơn, được tổ chức vào ngày Rằm tháng 5 âm lịch. Trước đây thường có 4 làng trong xã Lương Niệm tham gia. Lễ hội thường được tổ chức ở cửa Hới, nơi dòng Sông Mã từ ngọn nguồn non cao đổ về gặp biển. Theo các tài liệu nghiên cứu của Tiến sỹ Hoàng Minh Tường, có năm nhân dân Sầm Sơn tổ chức đua bè mảng từ mũi Gầm (Hòn Cổ Dải) tới Bến xứ (Địa phận xã Quảng Tường – Phường Trung Sơn ngày nay) với tổng chiều dài đường đua cả đi và về dài 3km. Người dân 4 làng tổ chức đua thuyền để tỏ lòng tôn kính vị Thần biển, Thần Mặt Trăng – Độc Cước đã phù hộ chở che cho cuộc sống của họ gắn với nghề khai thác đánh bắt hải sản. Trong ngày hội đua thuyền, các làng rước kiệu Thần của làng mình xuống thuyền, mỗi thuyền một kiệu rồi xuôi thuyền ra giữa dòng sông và tế lễ. Khi tế lễ xong thì cuộc đua chính thức bắt đầu. Mỗi thuyền đua 16 người, ăn vận đồng phục đồng mầu, trong đó có một người chỉ huy, một người cầm lái, còn lại là các tay bơi, họ đều là những thanh niên trai tráng, nhanh nhẹn, thông thạo luồng lạch.
Đội bơi của mỗi làng mặc một màu quần áo khác nhau: Xanh – Đỏ – Vàng …
Trên chít khăn mỏ rìu, lưng thắt khăn màu đỏ, hiệu lệnh phát ra, các thuyền đua lướt tới, mỗi thuyền phải bơi đủ 4 lượt (2 lượt đi ; 2 lượt về). Thuyền nào về đích trước thì dành phần thưởng bằng mấy vuông vải lụa, rượu và một ít tiền; phần thưởng tuy không lớn nhưng thuyền làng nào về đích sớm thì năm đó sẽ được Thần phù hộ cho làm ăn phát đạt. Các làng sau khi nhận giải thưởng thì đem lễ vật đến Đền tạ Thần, rồi chia phần thưởng cho mọi người, mỗi người một miếng vải lụa nhỏ, một hớp rượu để lấy phước lộc cho cả năm.
Kế tục truyền thống ấy, hàng năm Lễ hội Cầu Ngư được tổ chức tại Cảng Hới phường Quảng Tiến. Chủ yếu để trai tráng các khu phố thuộc Phường Quảng Tiến đua tài bằng những chiếc thuyền rồng lớn hơn xưa, số tay bơi mỗi thuyền cũng nhiều hơn ( Từ 23 đến 25 người ), có năm Tỉnh Thanh Hoá và Thị xã Sầm Sơn tổ chức Lễ hội Cầu Ngư mở rộng, mời thêm một số phường xã trên địa bàn Tỉnh và Thị xã cùng tham gia. Từ năm 2008, Lễ hội Cầu Ngư Quảng Tiến đã được Chủ Tịch UBND Thị xã Sầm Sơn Quyết định nâng cấp thành Lễ hội Cầu Ngư toàn Thị xã.
Những năm gần đây, Lễ hội làng Lương Trung được UBND Phường Trung Sơn tổ chức vào dịp 17 tháng giêng hàng năm. Ngoài phần rước kiệu và tế lễ, Ban tổ chức lễ hội phát triến phong phú, đa dạng phần hội như: Hội vật, kéo co, đánh cờ Tướng, cờ người, thi hát dân ca và thi tìm hiểu lịch sử truyền thống quê hương, tạo điều kiện để nhân dân trong vùng được thể hiện nét văn hoá tâm linh góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Phát huy truyền thống văn hoá ngàn đời của cư dân vùng biển Sầm Sơn, ngày nay mỗi di tích lịch sử văn hoá gắn liền với những giá trị lịch sử, văn hoá và kiến trúc các triều đại Lý – Trần – Lê – Nguyễn… gắn liền những huyền thoại, những thiên tình sử đậm chất nhân văn, say đắm lòng người, được nhân dân các làng thôn, phường xã tổ chức đều đặn hàng năm như Lễ hội Bà Triều, Lễ hội đền Lộc Trung, Lễ hội Làng Vạn, Lễ hội kỳ phúc, Lễ hội Cỗ oản, Lễ hội Đền Đệ Tam – Hoàng Minh Tự …; vừa mang yếu tố tâm linh, vừa mang giá trị như một nguồn động lực thu hút nhân dân và du khách bốn phương về Sầm Sơn tham quan – nghỉ mát – tắm biển; Tạo nên sự hoà quyện giữa văn hoá vật chất với văn hoá tinh thần, góp phần cải thiện, nâng cao đời sống nhân dân, từng bước xây dựng Đô thị Du lịch Biển Sầm Sơn Giầu – Đẹp – Văn minh và Hiện đại./.
Khi muốn đến du lịch khám phá Việt Nam, tham gia các lễ hội thú vị, độc đáo ở Sầm Sơn – du khách cùng công ty du lịch Khát Vọng Việt trải nghiệm hòa mình trong lễ hội truyền thống khi du lịch Sầm Sơn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *